* ( « رَبِّ نَجِّنِي وَأَهْلِي مِمَّا يَعْمَلُونَ » ) * يعنى پروردگارا مرا و اهلم را از اينكه پيش رويم و بيخ گوشم لواط مىكنند و يا از اينكه و بال عملشان و عذابى كه خواه ناخواه به ايشان مىرسد ، نجاتم بده . و اگر در اينجا تنها خودش و اهلش را ذكر كرد ، براى اين بود كه كسى از اهالى قريه به وى ايمان نياورده بود ، هم چنان كه خداى تعالى درباره آنان فرمود : « فَما وَجَدْنا فِيها غَيْرَ بَيْتٍ مِنَ الْمُسْلِمِينَ » « 1 » . * ( « فَنَجَّيْناه وَأَهْلَه أَجْمَعِينَ إِلَّا عَجُوزاً فِي الْغابِرِينَ ثُمَّ دَمَّرْنَا الآخَرِينَ » ) * كلمه « غابر » - به طورى كه گفته‌اند « 2 » - به معناى كسى است كه بعد از رفتن همراهانش در جاى خود بماند ، و كلمه « تدمير » به معناى هلاك كردن است ، و بقيه الفاظ آيه روشن است . * ( « وَأَمْطَرْنا عَلَيْهِمْ مَطَراً . . . » ) * اين مطر و باران همان سجيل است ، كه در سوره حجر در باره اش فرموده : « وَأَمْطَرْنا عَلَيْهِمْ حِجارَةً مِنْ سِجِّيلٍ » « 3 » . * ( « إِنَّ فِي ذلِكَ لآيَةً ) * . . . * ( الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ » ) * كه تفسيرش گذشت .

--> ( 1 ) نيافتيم در آن قريه غير از يك خانوار مسلمان . سوره ذاريات ، آيه 36 . ( 2 ) روح المعانى ، ج 19 ، ص 117 . ( 3 ) بارانديم برايشان سنگريزه اى چون كلوخ . سوره حجر ، آيه 74 .